اصول عقايد اسلامى بر حسب مذهب شيعه پنج اصل است : توحيد ، عدل ، نبوّت ، امامت ، معاد . اسلام دربارهء اصول عقايد كه وظيفهء هر فرد تحصيل عقيدهء صحيح دربارهء آنهاست تقليد و تعبّد را كافى نمىداند ، بلكه لازم مىداند كه هر فردى مستقلّا و آزادانه صحّت آن عقايد را به دست آورد . از نظر اسلام عبادت منحصر نيست به عبادات بدنى مانند نماز و روزه يا عبادات مالى مانند خمس و زكات ، نوعى ديگر از عبادات هم هست و آن عبادت فكرى است . تفكّر يا عبادت فكرى اگر در مسير تنبّه و بيدارى انسان قرار گيرد از سالها عبادت بدنى برتر و بالاتر است . لغزشگاههاى انديشه از نظر قرآن قرآن مجيد كه دعوت به تفكّر و نتيجه‌گيرى فكرى مىكند و تفكّر را عبادت مىشمارد و اصول عقايد را جز با تفكّر منطقى ، صحيح نمىداند ، به يك مطلب اساسى توجّه كرده است و آن اينكه لغزشهاى فكرى بشر از كجا سرچشمه مىگيرد و ريشهء اصلى خطاها و گمراهيها در كجاست ؟ اگر انسان بخواهد درست بينديشد كه دچار خطا و انحراف نگردد چه بايد بكند ؟ در قرآن مجيد يك سلسله امور به عنوان موجبات و علل خطاها و گمراهيها ياد شده است كه ذيلا ذكر مىكنيم . تكيه بر ظنّ و گمان بجاى علم و يقين قرآن مىگويد : « اكثر مردم چنين‌اند كه اگر بخواهى پيرو آنها باشى تو را از راه حق گمراه مىكنند ، براى اينكه تكيه‌شان بر ظنّ و گمان است ( نه بر يقين ) و تنها با حدس و تخمين كار مىكنند . » ( 1 )

--> ( 1 ) . وَ إِنْ تُطِعْ أَكْثَرَ مَنْ فِي الْأَرْضِ يُضِلُّوكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ . ( انعام / 116 ) .